Top GK Bits on Vitamins : ఆహారంలో లభించే విటమిన్స్.. వాటి లభ్యత..
![Top General Knowledge bits on vitamins for competitive exam preparation](/sites/default/files/images/2024/08/21/vitamins-competitive-exams-1724237125.jpg)
➺ విటమిన్లు శక్తి వనరులు కాదు.
➺ ఒక విటమిన్ లేదా విటమిన్లోని ఒక భాగం లేదా విటమిన్ నుంచి ఏర్పడిన ఉత్పాదకం సహ ఎంజైమ్గా వ్యవహరిస్తూ రసాయనిక చర్యలో పాల్గొనే ఎంజైమ్లకు సహాయపడతాయి.
➺ విటమిన్ అనే పదాన్ని కాసిమర్ ఫంక్ ప్రతిపాదించాడు. విటమిన్లను ఆంగ్ల అక్షరాల క్రమంలో నామకరణం చేసే పద్ధతిని ప్రతిపాదించింది జె.సి. డ్రుమాన్డ్.
➺ విటమిన్లు ప్రధానంగా 2 రకాలు
➺ కొవ్వులో కరిగేవి: ఎ, డి, ఇ, కె.
➺ నీటిలో కరిగేవి: బి–కాంప్లెక్స్, సి
విటమిన్ – ఎ
విటమిన్–ఎ రసాయన నామం రెటినాల్. సాధారణ నామం జీరాఫ్తాల్మియా నిరోధక విటమిన్. ఆరోగ్యకరమైన దృష్టికి, సాధారణ ఆరోగ్యానికి ఇది అవసరం. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే కంటిలోని కార్నియా దెబ్బతిని జీరాఫ్తాల్మియా సంభవిస్తుంది.
లభ్యత: క్యారెట్, పసుపు రంగులోని ఫలాలు, నారింజ, సొరచేప కాలేయం నూనె, ఆకుకూరలు, జంతువుల కాలేయంలో ఎక్కువగా లభిస్తుంది. శాకాహారంలో ఇది బీటా కెరోటిన్ రూపంలో లభిస్తుంది. పేగులోని సూక్ష్మజీవులు దీన్ని రెటినాల్గా మారుస్తాయి.
AP Schools: ఈనెల 27 నుంచి సెల్ఫ్ అసెస్మెంట్ పరీక్షలు.. షెడ్యూల్ ఇదే
విటమిన్ – డి∙
దీని రసాయన నామం కాల్సిఫెరాల్. దీన్నే రికెట్స్ నిరోధక విటమిన్, సన్షైన్ విటమిన్ అని కూడా పిలుస్తారు. బలమైన ఎముకలు, దంతాలకు ఇది అవసరం. శరీరంలోని కాల్షియం, ఫాస్ఫరస్, జీవక్రియలను నియంత్రిస్తుంది. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే చిన్నారుల్లో రికెట్స్ వ్యాధి సంభవిస్తుంది. ఎముకలు బలహీనపడి, వంకరలు తిరగడం ఈ వ్యాధి లక్షణం. పెద్దల్లో ఈ విటమిన్ లోపం వల్ల ఎముకలు బలహీనపడి ఆస్టియోమలేసియా వ్యాధి సంభవిస్తుంది.
లభ్యత: శాకాహారంలో ఇది లభించదు. పాలు, గుడ్లు, కాడ్ చేప కాలేయం నూనె, జంతువుల కాలేయం, పుట్టగొడుగుల్లో సమృద్ధిగా లభిస్తుంది.
విటమిన్ – ఇ
దీని రసాయన నామం టోకోఫెరాల్. దీన్ని బ్యూటీ విటమిన్ లేదా వ్యంధ్యత్వ నిరోధక విటమిన్ అంటారు. స్త్రీ, పురుషుల్లో ప్రత్యుత్పత్తి వ్యవస్థకు ఇది అవసరం. కాంతివంతమైన చర్మాన్ని ఇస్తుంది. దీని లోపం అరుదుగా సంభవిస్తుంది. ఇది లోపిస్తే పురుషుల్లో వ్యంధ్యత్వం వస్తుంది, మహిళల్లో గర్భస్రావం జరుగుతుంది.
లభ్యత: ఫలాలు,కూరగాయలు, విత్తనాలు (బాదం, పిస్తా), చేపలు, మాంసం, చేప నూనె, కాలేయంలో లభిస్తుంది.
విటమిన్ – కె
దీని రసాయన నామం ఫిలోక్వినోన్ లేదా మెనాక్వినోన్. దీన్ని రక్తస్రావ నిరోధక విటమిన్ అని కూడా అంటారు. రక్త స్కంధన ప్రక్రియలో అనుబంధ రక్తస్కంధన కారకంగా ఇది వ్యవ హరిస్తుంది. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే గాయాలైనప్పుడు రక్తం ఆలస్యంగా గడ్డ కడుతుంది.
లభ్యత: పేగులోని సూక్ష్మజీవులు దీన్ని తయారుచేస్తాయి. కాలిఫ్లవర్, క్యాబేజి, ఆకుకూరలు, కాలేయం, మూత్రపిండాల్లో
లభిస్తుంది.
AP ICET 2024 Admissions : ఎంబీఏ, ఎంసీఏ కోర్సుల్లో ప్రవేశాలకు నేటి నుంచే అడ్మీషన్లు
విటమిన్ – సి (ఆస్కార్బిక్ ఆమ్లం)
ఇది స్కర్వి నిరోధక విటమిన్. బలమైన చిగుళ్లకు, నోటి ఆరోగ్యానికి ఇది అవసరం. ఇది లోపిస్తే స్కర్వి వ్యాధి సంభవిస్తుంది.
లక్షణాలు: చిగుళ్ల నుంచి రక్తం కారడం, దంతాలు ఊడిపోవడం, నాలుకపై పుండ్లు ఏర్పడటం ఈ వ్యాధి లక్షణాలు.
లభ్యత: నారింజ, బత్తాయి, నిమ్మ లాంటి
సిట్రస్ ఫలాలు, ఉసిరి, మాంసం, కాలేయంలో లభిస్తుంది.
విటమిన్ – బి1
దీని రసాయన నామం థయమిన్. బెరిబెరి నిరోధక విటమిన్ అని అంటారు. శక్తి విడుదల, నాడీవ్యవస్థ, రక్తప్రసరణ అభివృద్ధి వ్యవస్థకు అవసరం. దీనిలోపం ద్వారా బెరిబెరి వ్యాధి వస్తుంది. చిన్నారుల్లో తడి బెరి బెరి (ఛాతీలో నీరు నిండటం), పెద్దల్లో పొడి బెరిబెరి (చర్మం పొడిబారటం) సంభవిస్తుంది. పాలీన్యూరిటిస్ అనే నాడీ క్షీణత వ్యాధి సంభవిస్తుంది.
లభ్యత: పొట్టు తీయని అన్ని రకాల ధాన్యాలు, మాంసంలో లభిస్తుంది.
విటమిన్ – బి2
దీన్నే విటమిన్–జి లేదా ఎల్లో ఎంజైమ్ అని కూడా అంటారు. కొవ్వులు, పిండి పదార్థాల జీవక్రియలో పాల్గొంటుంది. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే అరిబోఫ్లెవినోసిస్ అనే వ్యాధి వస్తుంది. నోటి అంచున పగుళ్లు ఏర్పడటం(ఖీలోసిస్/ యాంగ్యులర్ స్టొమాటిస్), నాలుక వాపు (గ్లోసైటిస్) ఈ వ్యాధి లక్షణాలు.
లభ్యత: పాలు, పాల ఉత్పత్తుల్లో ఎక్కువగా ఉంటుంది. కాబట్టి దీన్ని లాక్టోఫ్లెవిన్ అని, గుడ్ల పచ్చసొనలోనూ అధికంగా లభించడం వల్ల ఓవోఫ్లెవిన్ అని అంటారు. కాలేయంలోనూ ఉంటుంది కాబట్టి హెపటోఫ్లెవిన్ అని కూడా అంటారు. ఎండు ఫలాలు, కూరగాయలు, మాంసంలో లభిస్తుంది.
2 Students 1 Teacher: ఇద్దరు పిల్లలు.. ఒక టీచర్
విటమిన్ – బి3
దీని రసాయన నామం నియాసిన్. నికోటినిక్ యాసిడ్ లేదా నికోటినమైడ్గానూ పిలుస్తారు. ఇది పెల్లగ్రా నిరోధక విటమిన్. ఆరోగ్యకరమైన నాడీవ్యవస్థ, చర్మం, జీర్ణక్రియకు ఇది అవసరం. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే పెల్లగ్రా వ్యాధి సంభవిస్తుంది. చర్మం ఎర్రగా కందడం(డెర్మటైటిస్), నీళ్ల విరేచనాలు(డయేరియా), మతిమరుపు (డెమెన్షియా) ఈ వ్యాధి లక్షణాలు. తీవ్రలోపం తలెత్తితే మరణించే ప్రమాదం ఉంది. అందుకే దీన్ని 4డి/3డి సిండ్రోమ్ అంటారు.
లభ్యత: మాంసం, కూరగాయలు, ఆకుకూరలు, పప్పుధాన్యాల్లో ఎక్కువగా లభిస్తుంది.
విటమిన్ – బి5
దీన్నే పాంటోథెనిక్ యాసిడ్ అని పిలుస్తారు. కో ఎంజైమ్–ఎ గానూ వ్యవహరిస్తారు. కొలెస్ట్రాల్, న్యూరోట్రాన్స్మీటర్ల ఉత్పాదన, శక్తి విడుదలకు విటమిన్–బి5 అవసరం. దీనిలోపం వల్ల అరికాళ్లలో మంటలు కలిగే బర్నింగ్ ఫీట్ సిండ్రోమ్ వస్తుంది.
లభ్యత: మాంసం, గుడ్లు, బ్రెడ్లో లభిస్తుంది.
విటమిన్ – బి6
దీన్నే పైరిడాక్సిన్ లేదా పైర్డాక్సల్ ఫాస్ఫేట్ అంటారు. ప్రొటీన్ల జీవక్రియకు ఇది అవసరం. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే చర్మం పొడిబారుతుంది. విపరీతమైన బలహీనత వస్తుంది. మార్నింగ్ డిసీజ్ అనే వ్యాధి సంభవిస్తుంది.
లభ్యత: మాంసం, గోధుమ, మొక్కజొన్న, సోయాబీన్, వేరుశనగ, బాదంలో ఎక్కువ మోతాదులో లభిస్తుంది.
విటమిన్ – బి7
దీన్నే విటమిన్ –హెచ్, బయోటిన్ అని కూడా పిలుస్తారు. శక్తి విడుదల, అమైనో ఆమ్లాలు, గ్లైకోజన్ ఉత్పత్తికి అవసరం. పేగులోని సూక్ష్మజీవులు దీన్ని అందిస్తాయి. ఈ విటమిన్ చాలా అరుదుగా లోపిస్తుంది. ఉడికించని గుడ్డు తెల్లసొనలో ఎవిడిన్ అనే పదార్థం ఉంటుంది. ఇది బయోటిన్ వినియోగాన్ని అడ్డుకుంటుంది.
Latest Jobs: పయనీర్ ఎలాబ్స్ లిమిటెడ్లో ఉద్యోగాలు..అర్హత, చివరి తేదీ వివరాలు ఇవే
విటమిన్ – బి9
దీన్నే ఫోలిక్ యాసిడ్ అంటారు. ఎర్రరక్తకణాల పరిపక్వత, హీమోగ్లోబిన్ తయారీకి ఇది అవసరం. పిండం అభివృద్ధి, మానసిక వికాసానికి తోడ్పడుతుంది. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే మెగాలోబ్లాస్టిక్ లేదా మ్యాక్రోస్టిక్ అనీమియా వ్యాధి వస్తుంది. గర్భిణుల్లో ఇది తీవ్రంగా లోపిస్తే పుట్టబోయే పిల్లల్లో స్పైనా బిఫిడా అనే మానసిక వైకల్యం సంభవిస్తుంది
లభ్యత: స్ట్రాబెర్రీ, టమాట, కాలిఫ్లవర్, అరటి, క్యాబేజి, పాలకూర, నారింజల్లో లభిస్తుంది.
విటమిన్ – బి12
దీన్నే సైనోకోబాలమిన్ అంటారు. ఎర్రరక్తకణాల పరిపక్వత, హీమోగ్లోబిన్ తయారీకి అవసరం. ఈ విటమిన్ లోపిస్తే పెర్నిసియస్ అనీమియా సంభవిస్తుంది.
లభ్యత: మాంసాహారం, గుడ్లు, పాల లాంటి జంతు ఉత్పత్తుల్లో మాత్రమే లభిస్తుంది. మొక్కల్లో లభించదు.
విటమిన్ – బి17
దీన్నే యాంటి కేన్సర్ విటమిన్ అని అంటారు. వాస్తవానికి ఇది విటమిన్ కాదు. మొక్కల్లో కేన్సర్ నిరోధక లక్షణాలున్న రసాయనాలన్నింటినీ కలిపి బి17 అంటారు.
Collector Kumar Deepak: పదో తరగతి విద్యార్థులకు టీచర్ గా కలెక్టర్!
మాదిరి ప్రశ్నలు
1. కిందివాటిలో బి15 అని పిలిచే విటమిన్?
a) పాంటోథెనిక్ ఆమ్లం
b) పంగామిక్ ఆమ్లం
c) నియాసిన్
d) ఫోలిక్ ఆమ్లం
2. ఒక గ్రాము కొవ్వు నుంచి ఎన్ని కేలరీల శక్తి విడుదలవుతుంది?
a) 4.1 b) 4.3 c) 9.3 d) 8.0
3. కింది వాటిలో ఆవశ్యక అమైనోఆమ్లం?
a) అలనిన్ b) ప్రోలిన్
c) సిస్టీన్ d) ఆర్జినిన్
4. చర్మం, రోమాలు, గోళ్లు తదితరాల్లో ఉండే ప్రత్యేకమైన ప్రొటీను?
a) కెరోటిన్ b) కెరాటిన్
c) అల్బుమిన్ d) కాండ్రిన్
5. తల్లిపాలలో ఉండే ప్రొటీన్ల శాతం?
a) 2.4 b) 3.1
c) 6.2 d) 0.3
6. మేక పాలలో ఉండే లాక్టోజ్ శాతం?
a) 3.6 b) 4.6
c) 4.2 d) 0.7
7. అధిక నీటి శాతం ఉన్న పాలు?
a) ఆవు పాలు b) గేదె పాలు
c) మేక పాలు d) గాడిద పాలు
8. విటమిన్ బి12 లోపం ద్వారా వచ్చే రక్తహీనతను ఏమంటారు?
a) పెర్నిసియస్ రక్తహీనత
b) న్యూట్రిషినల్ రక్తహీనత
c) మెగలోబ్లాస్టిక్ రక్తహీనత
d) మ్యాక్రోస్టిక్ రక్తహీనత
9. మానవుడి సాధారణ జీవక్రియ రేటు(బీఎంఆర్)కు ఎన్ని కేలరీ శక్తి అవసరం?
a) 1200–1500 b) 1500–1700
c) 500–700 d) 2000–3000
10. విటమిన్–ఎ లోపం ద్వారా కంటి కార్నియా పొడిబారడాన్ని ఏమంటారు?
a) నిక్టలోపియా b) జీరాఫ్తాల్మియా
c) కెరటోమలేసియా d) ఏదీకాదు
DEO Yadayah: 22న దివ్యాంగ విద్యార్థులకు ఉపకరణాలు పంపిణీ
11. పెద్దల్లో విటమిన్ డి లోపం ద్వారా ఎముకలు క్షీణించి బలహీన పడటాన్ని ఏమంటారు?
a) ఆస్టియో పోరోసిస్
b) ఆస్టియో మలేషియా
c) ఆస్టియో ఆర్థ్రెటిస్
d) ఆస్టీటిస్ ఫైబ్రోజా
12.సాధారణ గుండె లయను నియంత్రించే విటమిన్?
a) ఆస్కార్బిక్ ఆమ్లం b) థయమి¯Œ
c) నియాసిన్ d) పెరిడాక్సిన్
13.ఎల్లో ఎంజైమ్ అని ఏ విటమిన్ను పిలుస్తారు?
a) బి2 b) బి5 c) బి6 d) బి7
14. కండరాల్లో అధిక మోతాదులో ఉండే ప్రొటీన్?
a) గ్లుటెన్ b) కొల్లాజెన్
c) కెసిన్ d) మయోసిన్
15.కిందివాటిలో ఏ విటమిన్ లోపం వల్ల ఖీలోసిస్ సంభవిస్తుంది?
a) పాంటోథెనిక్ ఆమ్లం
b) నియాసిన్
c) పెరిడాక్సిన్
d) రిబోఫేవిన్
16.పాల చక్కెర(లాక్టోజ్)లో ఉండే మోనోశాకరైడ్లు?
a) గ్లూకోజ్, ఫ్రక్టోజ్
b) గ్లూకోజ్, గాలక్టోజ్
c) గ్లూకోజ్, గ్లూకోజ్
d) ఏవీ కాదు
17.సగటున మనిషికి రోజుకు ఎంత మోతాదులో విటమిన్ సి అవసరం?
a) 2 మి.గ్రా. b) 50 మి.గ్రా.
c) 75 మి.గ్రా. d) 30 మి.గ్రా.
18. కింద ఇచ్చిన ఏ అమైనో ఆమ్లంలో సల్ఫర్ ఉంటుంది?
a) మిథియోనిన్ b) హిస్టిడీన్
c) గ్లైసిన్ d) ప్రోలిన్
సమాధానాలు
1) b, 2) c, 3) d, 4) b, 5) a, 6) c, 7) a, 8) a, 9) b, 10) b, 11) b, 12) a, 13) a, 14) d, 15) d, 16) b, 17) b, 18) a.
Paramedical courses Admissions: పారామెడికల్ కోర్సులకు దరఖాస్తుల ఆహ్వానం
Tags
- Top GK Bits on Vitamins
- biology subject
- Competitive Exams
- groups exam preparations
- appsc and tspsc groups exam
- appsc and tspsc biology exam
- study material for competitive exams
- civils and groups exam preparation for biology subject
- vitamins bits
- bits on vitamins for groups exam prepartions
- General Studies
- Education News
- Sakshi Education News